===============================================================================================

VAN KUL PÈS KULTUUR, ‘n sjtökske ZITTESJ van mich veur uch.

    jaorgank 11 nr. 4  22 meert ‘26  ©johnhertogh

Krómbroodrape en  St.Joep

Ein sjoon traditie, dat Krómbroodrape. Es ich vruiger thoes koum mit ’n tuut vol breudjes mit pratsj zag de mam: zandj sjoert de maag. De breudjes woorte toch mit sjmaak opgegaete. Ouch de St.Joepmert is zo’n sjoon traditie. En waat ein waerke höbbe veer die daag gehad! De terrasse oppe Mert zoute gezèllig (euver-)vol.

Nao die ‘sjpannende’ verkeizinge aeve aafsjakele. En wo kènste dat baeter es oppe St.Joep. Es ich dao dan loup kómme jeder jaor dezelfde her-inneringe baovedrieve: miene pap góng oppe St. Joep ummer dezelfde dènger koupe: sjaermetskes,-kwaste en -zeip, bènne- en boete-benj veur ziene Juncker (fits), solutie, sjoonnaegelkes, laere zaole en hakke en sjoonsliem. Want hae waar sjpaarzaam en henjig en rippereierde natuurlik zelf ós fitse en sjoon.

 

Waat betruf de verkeizinge: Mien vaste laezesj weite dat ich (bekans) noots euver polletik sjrief, want ich hawt neit zo van gesjtechel en dae ‘dat regele veer waal’ oftewaal “sjurkarrepolletik”. Daoróm sjrief ich dao neit zo gaer euver. Ich zal noe waal ein paar luuj taege de sjene trappe, en haopelik höb ich óngeliek.

Noe de zón zich get dèkser leet zeen, liek ’t esof de luuj, óndanks de chaos op ós welt, weier get vruntjelikker taengenein waere. Ze zègke zich dèkser de gouwendaag en kalle ouch oppe sjtraot weier mitein.

Ich gebroek allewiel twee rechte gaonsjtekke, ómdat ich nogal krómp loup. Dat kump omdat ich ‘ne computer- of sjriefnek höb (of is ’t aw-werdoms-artrose?) Daodoor kiek ich dèks nao de gróndj. Dan zeen ich soms neit dat mich emes de gouwendaag zaet. Dat liek ónvruntjelik, mer dat bèn ich neit!

’t Veurjaor begint en de eesjte blömkes kómme lènks en rechs baove de gróndj. Zeker de gael Sint-laevesblömkes (narcisse). In de dictionnair vónj ich ouch ’t sjone woord oethawt, dat veurjaor, vruigjaor of lente beteikent. Dao sjpich ich mich op, en wae neit?                     

Pès de volgende van KUL pès KULTUUR, dae kump euver 4 waeke,  

Mit de kómplimènte, © John Hertogh

 

===============================================================================================

VAN KUL PÈS KULTUUR, ‘n sjtökske ZITTESJ van mich veur uch.

jaorgank 11 nr. 3      22 fibb ‘26  ©johnhertogh

Biegekómme?

Zo, de vastelaovend is achter de rök. De Pappegey is oetgelaeze en ich höb sjoon optochte gezeen, de Kènjeroptoch mit gans väöl gróppe prech- tig verkleide kènjer en de Grote Optoch mit väöl fantastiese wages en gróppe en einzelgänger mer ouch mit väöl läöker in sjlech waer!

Deze awd-sjoolmeister haet waal nog väöl faelder in de Zittesje sjriefwies zeen langskómme! Dat de luuj neit aeve hulp gevraog höbbe, beveurbeeld bie Veldeke Zitterd of in ‘t Gruin Buikske höbbe gekeke. En dan kriege ze ouch nog ‘ne pries óndanks dat ze ut en un höbbe gebroek in plaatsj van ’t en ‘n!! Och ja. Èns sjoolmeister, ummer sjoolmeister.Waal jaomer van die  priesoetreiking van d’n optoch. Dao-euver zal ich mer zjwiege! Mer God heurt mich brómme, zag miene pap zeliger…

Ómdat ’t waer neit väöl baeter is gewore bèn ich weier gaon laeze. In de VIA sjtóng ein sjtökske euver de sjriever/theatermaker Benny Lindelauf oet Zitterd. Sjoon sjtök, mer jaomer dat niks euver zien anger buik en activiteite woort gesjreve, beveurbeeld euver de Hemel van Heivesj  of dat sjpektakelsjtök in ’t awd zjwömbad van Zitterd (Zwembadjaren) of euver Zujerleech mit ’t Laaglandtheater. Mer daoróm zal ’t waal Literaire houk heisje. Behawve dat laeze höb ich ouch genaote van de Olympische Sjpele en dan veural van dat sjaatse. Ich heurde lèts nog ‘s ’t woord schlitt-schuh-laufen, sjoon toch? De lètste maol dat ich zelf gesjaats höb waar oppe roeiviever van Zitterd. Mit houte Friese doorloupesj. Eer die vas-zoute ónger de sjoon! En es die reimkes dan weier losleite… Da’s lang geleje.

Tensjlotte,  nog get mit KULTUUR: kiek ’s op www.046schrijft.nl  en hawt die sait mer in de läöker, dao kump get sjoons aan! Ouch te volge op FB en Instagram. En noe kieke veer veuroet nao meert, mit natuurlik de St.Joepmert op dónderdig 19 meert a.s. Mer dao-euver zal ich waal get gaon sjrieve in mien volgende sjtökske van KUL pès KULTUUR. Dat kènt geer ver-wachte euver ein waek of drie.

Pès dan, mit de kómplimènte, John© Zittesj

 

================================================================================================

VAN KUL PÈS KULTUUR, ‘n sjtökske ZITTESJ van mich veur uch.

 jaorgank 11 nr. 2  1 fibb 2026  ©johnhertogh

======================================

Goud gezeen, de kop van dit sjtökske is get verangerd.  Mer dat is mer veur aeve, tiedelik dus. ’t Nuje waope van Zitterd-Gelaen sjteit ‘r dits keer op. D’r is ouch ein nuuj vaan, mer ich vraog mich aaf wienee ich die zou mótte ophange. Ouch nuuj is de jaororde van de Marotte. Die sjteit dits keer d’r bie, ómdat ich die kreeg vanwaege mien vertaal- en corrigeierwerk veur de Pappegey. De medaje is óntwórpe door Paul-Jean Jesse mit de teks: gesjtrik veur vastelaovend. Es geer dit laes is de Pappegey nog neit oetgevlaoge, dat passeiert pas vlak veur de Kènjeroptoch. Hae is dit jaor weier de muite waerd!  Waat ouch nuuj is dat er weier eine sjtadsdichter is aangeweze. Sjus wie de veurige keer is neit gekaoze nao eine wedsjtried veur dichtesj of door ein jury, ofsjoon dat waal al twee jaor geleje belaof woort. Jaomer. Ziene naam is Roy van Eekelen, hae is gebaore in Zitterd en sjterk verbónje mit de lokale en regionale hiphop- en spoken wordscène! Perfisiat Roy. Haopelik höbs te ouch aandach veur ‘t Zittesj , Bors en Gelaens! 😉

Veurdat de Vastelaovend oetbarsj is eesj nog de Sjatkis mit leidjes en leedjes oet ós sjtad, in ‘t (noe nog) Toon Hermans Theater gewaes. Ein unieke samewirking van artiste oet Zitterd én Gelaen. Artiste die begeleid woorte door de hermenieje St.Augustinus Gelaen en de Paek oet Zitterd. Eine fantastiese aovend. Es awd sjoolmeister voul mich waal op dat de tekste óm mit te zènge nogal get sjriefwies-fuitjes hawwe! Gelökkig woort daodoor neit minder hel mitgezónge! Intösje is ouch blawwe maondig, oftewaal blue monday veurbie. Dat zou de meis depressieve daag van ’t jaor zeen. Waafereine KUL is dat. Bedach door eine Èngelsje psycholoog en dae deig dat veur ein reisburo, die op dees maneier de luuj wol euverhaole óm alvas de zomervakans te boeke. Dao trap toch nemes in, of? 

Waat betruf KULTUUR wil ich uch ouch nog wieze dat aafgeloupe  zaoterdig in de bieb van Zitterd ein veurdrach woort gehawte mit es thema Meta-morfose, door eine nuje  dichtesjgróp: www.046schrijft.nl  De luuj die d’r zeen gewaes woorte getrakteierd op ein gans gevarieierd pregram. Dao heurt geer later mee euver.

Omdat de volgende van KUL pès KULTUUR later kump, alvas eine zelige Vastelaovend.

 Mit de kómplimènte, John.

===============================================================================================

VAN KUL PÈS KULTUUR, ‘n sjtökske ZITTESJ van mich veur uch.

          jaorgank 11 nr. 1                          5 jann ‘26       ©johnhertogh

------------------------------------------------------------------------------------------------

Eine korte veuroetblik.

Toete eur ore nog van ’t vuurwerk? Sjteit de krisboum nog? – bie ós waal. Kèn veurluipig nog gein aafsjeid numme… Höb geer ein sjoon, drökke of röstige krisvakans gehad? Zeet geer ouch nao ein nuujjaorskónsèr gewaes? Of gaot geer nog? Nae ich bèn neit nuujsjierig, höb noe waal ein begin veur mien sjtökske 😉!

De sjtad zoug d’r goud oet in de aafgeloupe maondj december. En ’t waar ouch gans gezèllig. Väöl evenemènte mit en zónger meziek.  D’r waar ein sjaats- en curlingbaan en kräömkes en sjoon kiekoete en ouch ein gedichteroute bie sittART, door de Krissjträötjes langs versjeije kunsgalerieje wo ouch enkele lede van ’t nuut dichterscollectief 046Schrijft! aan mitdeige. Euver dae gróp dichters oet oze regio sjrief ich later mee.

‘t Is dit jaor 25 jaor dat de gemeinte Zitterd-Gelaen besjteit. Tied veur ein nuuj gemeintewaope en -vaan die mörge gepresenteierd waere. Bèn benuud.  Ein anger jubilei dat gevierd geit waere is dat Veldeke Limburg 100 jaor besjteit. Es dialeksjriever zal ich dao natuurlik ouch aandach aan besjtaeje.  

In 1926 pakde zich  in Mesjtreich get luuj biejein die zich óngerös maakde euver ’t trökloupend gebroek van de Limburgse dialekte. Oet dae gróp óntsjtóng oetèntjtelik Veldeke Limburg. In mei wurt dat in oze Zittesje Sjouwburg, of maag ich nog sjrieve ’t Toon Hermans Theater, gevierd. Taege daen tied heurt geer mee van mich..

En noe geit al vlot richting de Vastelaovend. Ich lous dat de Pappegeykemis-sie al waeke lang ómgang is om weier ein vastelaovesgezèt te make vol kwatsj, kolder, laammakerie en sjlachte, alles mit ein pitsjuigske. Want de Pappegey maag röstig sjoere en plaoge, mit respek natuurlik. Sjus wie me in de Grosse Nómmer op de  kómmende Plök & Vaere zitting zal doon! Veer sjtaon jaomer genóg oppe wachlies veur kaarte… Veur degein die ’t waal gelök is, alvas väöl plezeier.

Mit de kómplimènte van John.

Reageiere? Mail nao johnhertogh@gmail.com